Jawatankuasa Keselamatan OSHA 1994 | Panduan Majikan
Panduan lengkap untuk majikan dan pengurus kilang tentang penubuhan dan pengurusan Jawatankuasa Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan di bawah Akta Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan 1994. Meliputi syarat penubuhan, komposisi ahli, fungsi utama, dan penalti ketidakpatuhan. Slug: keperluan-jawatankuasa-keselamatan-malaysia-osha-1994-panduan Published Date: 2026-02-27 Hero Image Prompt: Malaysian safety committee meeting in a factory conference room, diverse group of Malay workers and managers in safety vests reviewing safety documents around a table, safety posters on wall, Southeast Asian industrial setting, warm professional lighting with blue and orange accents, documentary photography style
Anda ada 40 pekerja atau lebih di tempat kerja? Maka undang-undang sudah mewajibkan anda menubuhkan Jawatankuasa Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan (JKKP). Bukan pilihan, bukan "bagus kalau ada." Ia wajib di bawah Seksyen 30, Akta Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan 1994 (AKKP 1994).
Panduan ini memberi anda langkah demi langkah untuk menubuhkan, menjalankan, dan mengekalkan jawatankuasa keselamatan yang mematuhi undang-undang dan benar-benar berkesan.
Panduan ini merangkumi:
- Syarat penubuhan jawatankuasa keselamatan di bawah AKKP 1994
- Komposisi ahli dan pelantikan yang betul
- Fungsi dan tanggungjawab jawatankuasa
- Penyelaras Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan (Seksyen 29A)
- Penalti ketidakpatuhan selepas Pindaan 2022
- Senarai semak pematuhan untuk majikan
Mengoperasikan kilang atau fasiliti perindustrian?
Pematuhan DOSH melindungi anda daripada denda. insurans IAR melindungi anda daripada segala yang lain. Kebanyakan pengendali kilang mempunyai jurang antara keperluan dan perlindungan.
Bila Wajib Tubuhkan Jawatankuasa Keselamatan?
Seksyen 30, AKKP 1994 menetapkan: mana-mana tempat kerja yang menggajikan 40 orang atau lebih wajib menubuhkan Jawatankuasa Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan. Angka 40 ini termasuk pekerja tetap, kontrak, dan pekerja sementara yang bekerja di premis tersebut.
Walaupun tempat kerja anda ada kurang daripada 40 pekerja, Ketua Pengarah JKKP boleh mengarahkan penubuhan jawatankuasa jika beliau berpendapat ia perlu untuk keselamatan pekerja.
| Bilangan Pekerja | Keperluan |
|---|---|
| 40 orang atau lebih | Wajib tubuhkan jawatankuasa keselamatan (Seksyen 30) |
| 5 hingga 39 orang | Wajib lantik Penyelaras KKP (Seksyen 29A, Pindaan 2022) |
| Kurang 5 orang | Tiada keperluan mandatori, tetapi masih tertakluk pada kewajipan am AKKP 1994 |
| Apa-apa bilangan, jika diarahkan JKKP | Wajib jika Ketua Pengarah JKKP mengarahkan penubuhan |
Komposisi Jawatankuasa Keselamatan
Peraturan-peraturan Jawatankuasa Keselamatan dan Kesihatan 1996 menetapkan komposisi minimum jawatankuasa. Ia mesti merangkumi wakil majikan dan wakil pekerja dalam bilangan yang sama.
| Jawatan | Dilantik Oleh | Peranan |
|---|---|---|
| Pengerusi | Majikan | Mempengerusikan mesyuarat, memastikan tindakan dilaksanakan |
| Setiausaha | Majikan | Menyediakan agenda, merekod minit, menguruskan dokumentasi |
| Wakil Majikan | Majikan | Mewakili pihak pengurusan, membawa keputusan pengurusan |
| Wakil Pekerja | Dipilih oleh pekerja atau kesatuan sekerja | Membawa isu keselamatan dari pekerja, menyuarakan kebimbangan |
Bilangan Ahli Minimum
| Saiz Tempat Kerja | Wakil Majikan (minimum) | Wakil Pekerja (minimum) | Jumlah Ahli (minimum) |
|---|---|---|---|
| 100 pekerja atau kurang | 2 orang | 2 orang | 4 orang (+ Pengerusi + Setiausaha) |
| Lebih 100 pekerja | 4 orang | 4 orang | 8 orang (+ Pengerusi + Setiausaha) |
Prinsip penting: Bilangan wakil majikan dan wakil pekerja mesti sama. Ini memastikan suara kedua-dua pihak seimbang dalam membuat keputusan berkaitan keselamatan.
Fungsi Utama Jawatankuasa Keselamatan
Jawatankuasa keselamatan bukan sekadar "mesyuarat bulanan." Ia mempunyai fungsi khusus yang ditetapkan dalam Peraturan 1996 dan menjadi mekanisme utama untuk menguruskan keselamatan di tempat kerja.
| Fungsi | Apa Yang Perlu Dilakukan |
|---|---|
| Membantu majikan membangunkan dasar keselamatan | Semak dan kemaskini polisi KKP syarikat secara berkala |
| Menjalankan pemeriksaan tempat kerja | Pemeriksaan fizikal premis sekurang-kurangnya setiap 3 bulan |
| Menyiasat aduan pekerja | Terima, rekod, dan siasat semua aduan berkaitan keselamatan |
| Menyiasat kemalangan dan kejadian berbahaya | Siasat punca, cadangkan langkah pencegahan |
| Menyemak langkah-langkah keselamatan | Pastikan SOP, PPE, dan kawalan risiko sentiasa berkesan |
| Menyemak dan mencadangkan latihan | Kenal pasti keperluan latihan, jadualkan program latihan |
Mesyuarat Jawatankuasa: Kekerapan dan Keperluan
Peraturan 1996 menetapkan mesyuarat jawatankuasa keselamatan mesti diadakan sekurang-kurangnya sekali setiap 3 bulan (suku tahunan). Banyak kilang memilih untuk bermesyuarat setiap bulan kerana ia lebih praktikal untuk menangani isu-isu yang timbul.
| Perkara | Keperluan |
|---|---|
| Kekerapan minimum | Sekurang-kurangnya setiap 3 bulan |
| Korum | Separuh daripada ahli, termasuk Pengerusi atau wakilnya |
| Minit mesyuarat | Wajib direkod dan disimpan untuk pemeriksaan JKKP |
| Mesyuarat tergempar | Boleh dipanggil selepas kemalangan serius atau kejadian berbahaya |
| Agenda | Perlu diedarkan kepada ahli sebelum mesyuarat |
| Tindakan susulan | Setiap tindakan mesti diberikan tanggungjawab dan tarikh sasaran |
Agenda Mesyuarat yang Berkesan
Mesyuarat jawatankuasa yang berkesan bukan sekadar "baca minit lama dan tutup." Berikut adalah agenda standard yang memastikan setiap mesyuarat menghasilkan tindakan konkrit.
| No. | Perkara Agenda | Tujuan |
|---|---|---|
| 1 | Pengesahan minit mesyuarat lepas | Sahkan rekod dan semak tindakan yang belum selesai |
| 2 | Laporan pemeriksaan tempat kerja | Bentangkan penemuan pemeriksaan terakhir |
| 3 | Laporan kemalangan dan kejadian berbahaya | Bincang punca dan langkah pencegahan |
| 4 | Aduan pekerja berkaitan keselamatan | Bincang dan tetapkan tindakan pembetulan |
| 5 | Status tindakan pembetulan | Kemaskini kemajuan setiap tindakan yang ditugaskan |
| 6 | Semakan latihan dan kesedaran keselamatan | Jadual latihan, kehadiran, keberkesanan |
| 7 | Hal-hal lain | Isu baru yang dibangkitkan oleh ahli |
Penyelaras Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan (Seksyen 29A)
Pindaan 2022 (Akta A1648) memperkenalkan keperluan baru: Seksyen 29A. Setiap tempat kerja yang menggajikan 5 orang atau lebih tetapi kurang daripada 40 orang wajib melantik seorang Penyelaras Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan.
Ini bermakna tempat kerja yang sebelum ini tidak perlu ada struktur keselamatan formal kini mempunyai kewajipan undang-undang. Penyelaras ini bukan pengganti jawatankuasa penuh, tetapi bertindak sebagai titik tumpuan keselamatan untuk tempat kerja yang lebih kecil.
| Aspek | Jawatankuasa KKP (Seksyen 30) | Penyelaras KKP (Seksyen 29A) |
|---|---|---|
| Ambang pekerja | 40 orang atau lebih | 5 hingga 39 orang |
| Struktur | Jawatankuasa dengan Pengerusi, Setiausaha, wakil majikan & pekerja | Seorang individu yang dilantik |
| Mesyuarat | Sekurang-kurangnya setiap 3 bulan | Tiada keperluan mesyuarat formal |
| Asas undang-undang | AKKP 1994, Peraturan 1996 | AKKP 1994 (Pindaan 2022, Akta A1648) |
| Tanggungjawab utama | Semak polisi, siasat kemalangan, periksa tempat kerja, cadangkan penambahbaikan | Koordinasi hal ehwal KKP, bantu majikan laksanakan kewajipan keselamatan |
Adakah insurans kilang anda akan membayar jika JKKP mendapati ketidakpatuhan?
Pematuhan peraturan dan perlindungan insurans bukan perkara yang sama. Foundation membantu pengendali kilang mendapatkan insurans IAR yang benar-benar melindungi risiko operasi mereka.
Penalti Ketidakpatuhan: Selepas Pindaan 2022
Pindaan 2022 (Akta A1648), yang berkuat kuasa pada 1 Jun 2024, telah meningkatkan penalti secara drastik. Jangan anggap penalti ini sama seperti sebelum pindaan.
| Kesalahan | Penalti Maksimum (Selepas Pindaan 2022) |
|---|---|
| Gagal menubuhkan jawatankuasa keselamatan (Seksyen 30) | Denda sehingga RM100,000 atau penjara sehingga 1 tahun atau kedua-duanya |
| Gagal melantik Penyelaras KKP (Seksyen 29A) | Denda sehingga RM100,000 atau penjara sehingga 1 tahun atau kedua-duanya |
| Kegagalan am mematuhi AKKP 1994 (Seksyen 15) | Denda sehingga RM500,000 atau penjara sehingga 2 tahun atau kedua-duanya |
| Kematian akibat kegagalan mematuhi (Seksyen 15 dibaca bersama Seksyen 51A) | Denda sehingga RM500,000 atau penjara sehingga 5 tahun atau kedua-duanya |
Penalti ini jauh lebih tinggi daripada sebelum pindaan. Sebelum ini, denda maksimum di bawah AKKP 1994 hanya RM50,000. Kini, untuk kegagalan am, ia boleh mencecah RM500,000. Untuk kes yang melibatkan kematian, hukuman penjara boleh sehingga 5 tahun.
Pegawai Keselamatan dan Kesihatan (SHO): Keperluan Berkaitan
Selain jawatankuasa keselamatan, sesetengah tempat kerja wajib melantik Pegawai Keselamatan dan Kesihatan (SHO) di bawah Seksyen 29, AKKP 1994. Kewajipan ini berdasarkan jenis industri dan bilangan pekerja yang ditetapkan dalam Perintah 1997.
SHO dan jawatankuasa keselamatan bekerja seiring. SHO bertindak sebagai pakar teknikal manakala jawatankuasa membuat keputusan dan memantau pelaksanaan.
| Aspek | Pegawai KKP (SHO) | Jawatankuasa KKP |
|---|---|---|
| Peranan | Pakar teknikal KKP sepenuh masa | Badan perundingan majikan-pekerja |
| Kelayakan | Diploma/ijazah KKP yang diiktiraf, berdaftar dengan JKKP | Tiada kelayakan khusus ditetapkan |
| Hubungan dengan jawatankuasa | Biasanya menjadi Setiausaha jawatankuasa | Menerima nasihat teknikal daripada SHO |
Langkah-Langkah Menubuhkan Jawatankuasa Keselamatan
Berikut adalah langkah praktikal untuk menubuhkan jawatankuasa keselamatan yang mematuhi undang-undang.
| Langkah | Tindakan | Nota |
|---|---|---|
| 1 | Tentukan bilangan pekerja di tempat kerja | Termasuk pekerja tetap, kontrak, dan sementara |
| 2 | Lantik Pengerusi (wakil pengurusan kanan) | Mesti ada autoriti untuk membuat keputusan |
| 3 | Lantik Setiausaha | Biasanya SHO atau pengurus KKP |
| 4 | Lantik wakil majikan | Minimum 2 (≤100 pekerja) atau 4 (>100 pekerja) |
| 5 | Adakan pemilihan wakil pekerja | Dipilih oleh pekerja sendiri; jika ada kesatuan, boleh dicalonkan |
| 6 | Sediakan Terma Rujukan (TOR) jawatankuasa | Nyatakan fungsi, kekerapan mesyuarat, prosedur pelaporan |
| 7 | Adakan mesyuarat pertama | Tetapkan jadual mesyuarat, jadual pemeriksaan, sistem rekod |
| 8 | Maklumkan kepada pejabat JKKP negeri | Hantar senarai ahli jawatankuasa kepada JKKP |
Pemeriksaan Tempat Kerja oleh Jawatankuasa
Pemeriksaan tempat kerja adalah salah satu fungsi terpenting jawatankuasa keselamatan. Ia bukan sekadar "jalan-jalan tengok." Pemeriksaan yang sistematik membantu mengesan bahaya sebelum ia menyebabkan kemalangan.
| Aspek Pemeriksaan | Perkara yang Diperiksa |
|---|---|
| Keadaan fizikal premis | Lantai, tangga, lorong, pencahayaan, pengudaraan |
| Jentera dan peralatan | Pengadang keselamatan, penyelenggaraan, sijil pemeriksaan |
| PPE (Peralatan Perlindungan Diri) | Ketersediaan, keadaan, penggunaan oleh pekerja |
| Bahan kimia berbahaya | Pelabelan, SDS, penyimpanan, pengendalian |
| Keselamatan kebakaran | Alat pemadam api, laluan kecemasan, tanda keluar |
| Kebersihan dan kemas kini | Pengurusan sisa, kebersihan tandas, air minuman |
| Papan tanda keselamatan | Papan tanda amaran, arahan, larangan di tempat yang betul |
Setiap penemuan pemeriksaan perlu direkod, dilaporkan dalam mesyuarat jawatankuasa, dan diberikan tindakan pembetulan dengan tarikh sasaran yang jelas.
Kaitan dengan HIRARC dan Pengurusan Risiko
Jawatankuasa keselamatan memainkan peranan penting dalam proses HIRARC (Hazard Identification, Risk Assessment, and Risk Control). Jawatankuasa menyemak dan mengesahkan penilaian risiko yang dijalankan, memastikan kawalan yang dicadangkan adalah praktikal dan berkesan.
| Peranan Jawatankuasa dalam HIRARC | Tindakan |
|---|---|
| Semakan HIRARC | Semak dan luluskan penilaian risiko yang disediakan |
| Input pekerja | Wakil pekerja memberi maklum balas tentang bahaya sebenar di lapangan |
| Pemantauan kawalan risiko | Pantau keberkesanan langkah kawalan yang dilaksanakan |
| Kemaskini HIRARC | Cadangkan semakan semula apabila ada perubahan proses atau kemalangan |
Senarai Semak Pematuhan Jawatankuasa Keselamatan
Gunakan senarai semak ini untuk memastikan jawatankuasa keselamatan anda mematuhi semua keperluan undang-undang.
| Perkara | Status |
|---|---|
| Jawatankuasa ditubuhkan (jika 40+ pekerja) | ☐ |
| Penyelaras KKP dilantik (jika 5-39 pekerja) | ☐ |
| Pengerusi dilantik daripada pengurusan kanan | ☐ |
| Setiausaha dilantik | ☐ |
| Bilangan wakil majikan dan pekerja sama | ☐ |
| Wakil pekerja dipilih oleh pekerja (bukan dilantik majikan) | ☐ |
| Mesyuarat diadakan sekurang-kurangnya setiap 3 bulan | ☐ |
| Minit mesyuarat direkod dan disimpan | ☐ |
| Pemeriksaan tempat kerja dijalankan secara berkala | ☐ |
| Tindakan pembetulan dijejak dan dilaporkan | ☐ |
| Kemalangan dan kejadian berbahaya disiasat | ☐ |
| JKKP negeri dimaklumkan tentang penubuhan | ☐ |
| Polisi KKP syarikat disemak dan dikemaskini | ☐ |
| Insurans Pampasan Pekerja sedia ada | ☐ |
FAQ
Berapa ramai pekerja diperlukan sebelum wajib tubuhkan jawatankuasa keselamatan?
40 orang atau lebih. Ini ditetapkan dalam Seksyen 30, AKKP 1994. Bilangan ini termasuk semua pekerja di tempat kerja tersebut: tetap, kontrak, dan sementara. Untuk tempat kerja dengan 5 hingga 39 pekerja, anda wajib melantik Penyelaras KKP di bawah Seksyen 29A.
Berapa kerap jawatankuasa keselamatan mesti bermesyuarat?
Sekurang-kurangnya sekali setiap 3 bulan (suku tahunan). Ini adalah keperluan minimum dalam Peraturan 1996. Banyak tempat kerja memilih mesyuarat bulanan kerana lebih berkesan untuk menangani isu keselamatan dengan cepat.
Apa penalti jika gagal menubuhkan jawatankuasa keselamatan?
Denda sehingga RM100,000 atau penjara sehingga 1 tahun atau kedua-duanya. Ini adalah penalti di bawah AKKP 1994 selepas Pindaan 2022 (Akta A1648) yang berkuat kuasa pada 1 Jun 2024. Penalti ini jauh lebih tinggi daripada had RM50,000 sebelum pindaan.
Siapa yang boleh menjadi wakil pekerja dalam jawatankuasa?
Wakil pekerja mesti dipilih oleh pekerja sendiri, bukan dilantik oleh majikan. Jika ada kesatuan sekerja, wakil boleh dicalonkan oleh kesatuan. Ini memastikan wakil pekerja benar-benar mewakili suara pekerja, bukan sekadar "orang pilihan bos."
Apa perbezaan antara jawatankuasa keselamatan dan Penyelaras KKP?
Jawatankuasa keselamatan ialah badan formal dengan pelbagai ahli, mesyuarat berkala, dan fungsi yang ditetapkan. Ia wajib untuk tempat kerja 40+ pekerja. Penyelaras KKP ialah seorang individu yang dilantik untuk menyelaras hal ehwal keselamatan di tempat kerja 5 hingga 39 pekerja. Penyelaras diperkenalkan melalui Pindaan 2022.
Adakah pekerja kontrak dan sementara dikira dalam ambang 40 orang?
Ya. Semua pekerja yang bekerja di tempat kerja tersebut dikira, termasuk pekerja tetap, kontrak, separuh masa, dan sementara. Jika jumlah semua pekerja mencapai 40 atau lebih, jawatankuasa keselamatan wajib ditubuhkan.
Apa kaitan jawatankuasa keselamatan dengan HIRARC?
Jawatankuasa keselamatan menyemak dan meluluskan penilaian risiko HIRARC. Wakil pekerja dalam jawatankuasa memberi maklum balas tentang bahaya sebenar di tempat kerja. Jawatankuasa juga memantau keberkesanan langkah kawalan risiko yang dilaksanakan.
Bagaimana jawatankuasa keselamatan membantu tuntutan insurans?
Jawatankuasa keselamatan yang aktif menghasilkan rekod pemeriksaan, minit mesyuarat, dan laporan siasatan kemalangan. Dokumentasi ini penting apabila membuat tuntutan insurans pampasan pekerja kerana ia menunjukkan majikan telah mengambil langkah munasabah untuk menjaga keselamatan tempat kerja.
Adakah kilang yang sudah ada SHO masih perlu jawatankuasa keselamatan?
Ya. SHO dan jawatankuasa keselamatan adalah dua keperluan berasingan di bawah AKKP 1994. SHO bertindak sebagai pakar teknikal keselamatan, manakala jawatankuasa menjadi platform perundingan antara majikan dan pekerja. Kedua-duanya diperlukan dan saling melengkapi.
Foundation Conclusion
Jawatankuasa Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan bukan sekadar keperluan undang-undang. Ia adalah mekanisme utama untuk mencegah kemalangan, melindungi pekerja, dan mengurangkan liabiliti majikan. Dengan penalti sehingga RM500,000 di bawah Pindaan 2022, kos ketidakpatuhan jauh melebihi kos pematuhan.
Jawatankuasa yang berkesan juga menyokong tuntutan insurans anda. Rekod pemeriksaan, minit mesyuarat, dan laporan siasatan menunjukkan bahawa syarikat anda mengambil langkah proaktif untuk menguruskan risiko tempat kerja.
Hubungi pakar risiko kami untuk perlindungan insurans tempat kerja anda
Penafian: Artikel ini menyediakan panduan umum berdasarkan peraturan dan maklumat rasmi setakat Mac 2026. Peraturan mungkin dipinda. Sentiasa sahkan keperluan semasa dengan agensi berkaitan atau profesional bertauliah sebelum membuat keputusan pematuhan.
Unlock Exclusive Foundation Content
Subscribe for best practices,
research reports, and more, for your industry
Want to contact Foundation for your risk or insurance needs?
Insights on Property & Engineering Risks
Practical guidance on construction, industrial, and engineering insurance in Malaysia
Let’s Work Together
If you're managing a construction project, industrial facility, or commercial property in Malaysia and need insurance coverage, we can help structure a program that works.
Foundation Insurance Solutions is a registered and licensed insurance intermediary in Malaysia specialising in property and engineering insurance for industrial operations. We provide comprehensive coverage for manufacturers, contractors, and facility owners across construction, electronics, food production, and high-risk industrial sectors.
Riskflow Sdn Bhd (202101001225):
Suite 3.19 (North Block), The Ampwalk, 218 Jalan Ampang, 50450 Kuala Lumpur, Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur
t: +60149256398 (Kevin)
email: kevin.hoong@getfoundation.com.my