Denda dan Penalti Bomba: Apa Pemilik Premis Perlu Tahu

Penafian: Artikel ini menyediakan panduan umum berdasarkan Akta Perkhidmatan Bomba 1988 (Akta 341) dan maklumat awam setakat Januari 2025. Peruntukan undang-undang boleh berubah. Dapatkan nasihat guaman profesional untuk situasi khusus anda.

Operasi tanpa Sijil Perakuan Bomba yang sah boleh mengakibatkan denda sehingga RM10,000, penjara lima tahun, atau kedua-duanya. Denda tambahan RM100 sehari dikenakan selagi kesalahan berterusan selepas sabitan.

Artikel ini merangkumi semua penalti utama di bawah Akta Perkhidmatan Bomba 1988 (Akta 341), termasuk kes pendakwaan sebenar dan jumlah denda yang dijatuhkan mahkamah.

Panduan ini meliputi:

• Kesalahan utama dan penalti di bawah Akta 341
• Kes pendakwaan sebenar oleh JBPM
• Proses penguatkuasaan dan kompaun
• Langkah pencegahan untuk mengelakkan tindakan undang-undang

Rangka Kerja Undang-Undang

Akta Perkhidmatan Bomba 1988 (Akta 341) berkuat kuasa pada 1 Januari 1989. Akta ini memberikan JBPM kuasa untuk melindungi nyawa dan harta daripada risiko kebakaran.

Penguatkuasaan dijalankan oleh Bahagian Keselamatan Kebakaran JBPM di setiap negeri. Pegawai Bomba yang diberi kuasa boleh menjalankan pemeriksaan, mengeluarkan notis, dan memulakan pendakwaan.

Aspek	Perincian
Akta Utama	Akta Perkhidmatan Bomba 1988 (Akta 341)
Tarikh Kuat Kuasa	1 Januari 1989
Perintah Berkaitan	P.U.(A) 276/1998 (Premis Ditetapkan)
Pindaan Terkini	P.U.(A) 289/2020 (Keperluan SPKA)
Agensi Penguatkuasa	Jabatan Bomba dan Penyelamat Malaysia (JBPM)

Kesalahan dan Penalti Utama

Akta 341 memperuntukkan beberapa kategori kesalahan dengan penalti berbeza. Jadual berikut merumuskan kesalahan yang paling kerap berlaku di kalangan pemilik premis.

Seksyen	Kesalahan	Denda Maksimum	Penjara Maksimum	Denda Tambahan
33	Tiada Perakuan Bomba / Perakuan tamat tempoh	RM10,000	5 tahun	RM100/hari
10	Tidak mematuhi Notis Menghapuskan Bahaya Kebakaran	RM5,000	3 tahun	RM100/hari
58	Penalti am (kesalahan tanpa penalti khusus)	RM5,000	3 tahun	-
26	Mengganggu atau menyalahguna pili bomba	RM5,000	3 tahun	-
47	Memasuki premis yang diambil milik tanpa kebenaran	RM5,000	3 tahun	-

Seksyen 33: Kesalahan Perakuan Bomba

Seksyen 33 adalah kesalahan paling serius untuk pemilik premis ditetapkan. Kesalahan ini termasuk:

• Beroperasi tanpa Sijil Perakuan Bomba yang sah
• Perakuan Bomba telah tamat tempoh
• Melanggar syarat yang dinyatakan dalam Perakuan Bomba
• Gagal memperbaharui Perakuan Bomba dalam tempoh ditetapkan

Penalti bagi Seksyen 33 lebih berat kerana ia melibatkan risiko langsung kepada keselamatan awam. Denda tambahan RM100 sehari bermula selepas sabitan, bukan selepas kesalahan dikesan.

Seksyen 10: Tidak Mematuhi Notis MBK

Apabila pegawai JBPM mengesan bahaya kebakaran, mereka mengeluarkan Notis Menghapuskan Bahaya Kebakaran (MBK) di bawah Seksyen 8. Notis ini menyatakan bahaya yang dikesan dan tempoh masa untuk mematuhi.

Kegagalan mematuhi notis MBK dalam tempoh ditetapkan adalah kesalahan di bawah Seksyen 10. Tempoh biasa adalah 14 hingga 60 hari, bergantung kepada kerumitan pembaikan yang diperlukan.

Jenis Bahaya Kebakaran (Seksyen 2)	Contoh
Jalan keluar tidak mencukupi	Pintu kecemasan dikunci, laluan dihalang
Kelengkapan pemadam api rosak	Pemadam api tamat tempoh, sprinkler tidak berfungsi
Bahan mudah terbakar tersimpan berbahaya	Bahan kimia berhampiran sumber api
Sistem penggera tidak berfungsi	Panel penggera rosak, SPKA tidak disambung
Pengubahsuaian tanpa kelulusan	Tambahan struktur tanpa kelulusan bomba

Seksyen 58: Penalti Am

Seksyen 58 terpakai untuk kesalahan yang tidak mempunyai penalti khusus dalam Akta. Ini termasuk:

• Menghalang pegawai bomba menjalankan tugas
• Memberikan maklumat palsu kepada JBPM
• Melanggar peraturan di bawah Akta 341

Kes Pendakwaan Sebenar

JBPM menerbitkan Jurnal Pendakwaan yang merekodkan kes sebenar yang dibawa ke mahkamah. Berikut adalah contoh kes dan denda yang dijatuhkan.

Premis	Kesalahan	Seksyen	Denda Dijatuhkan
Semua House, Kuala Lumpur	Tiada Perakuan Bomba	S.33	RM3,000
Eco-Shop Marketing, Kota Tinggi	Tidak patuh MBK (6 kesalahan)	S.10	RM2,500 x 6 = RM15,000
Best Star Resort	Tidak patuh MBK (6 kesalahan)	S.10	RM1,500 x 6 = RM9,000
Senheng Electric, Sungai Petani	Tidak patuh MBK	S.10	Denda dijatuhkan
Hotel Kenangan	Tidak patuh MBK	S.10	RM800
Wisma MPL JMB	Tidak patuh MBK	S.10	RM1,200
Natarjaya Management	Tiada Perakuan Bomba	S.33	RM2,500 x 2 = RM5,000

Perhatikan bahawa denda sebenar biasanya lebih rendah daripada maksimum yang diperuntukkan. Namun, kesalahan berganda menghasilkan jumlah kumulatif yang besar.

Corak Pendakwaan

Analisis kes pendakwaan menunjukkan beberapa corak penting:

• Kesalahan berganda: Setiap notis MBK yang tidak dipatuhi dikira sebagai kesalahan berasingan
• Tempoh masa: Kes biasanya dibawa ke mahkamah 6-12 bulan selepas pemeriksaan awal
• Premis komersial: Hotel, pusat membeli-belah, dan kilang paling kerap didakwa
• Denda tipikal: RM800 hingga RM3,000 setiap kesalahan

Proses Penguatkuasaan

Penguatkuasaan JBPM mengikuti proses berperingkat sebelum tindakan mahkamah diambil.

Peringkat 1: Pemeriksaan

Pegawai JBPM menjalankan pemeriksaan berkala atau atas aduan. Pemeriksaan merangkumi:

• Kesahihan Sijil Perakuan Bomba
• Keadaan sistem keselamatan kebakaran
• Laluan keluar dan pintu kecemasan
• Penyimpanan bahan mudah terbakar
• Penyambungan SPKA (untuk premis ditetapkan)

Peringkat 2: Notis Menghapuskan Bahaya Kebakaran

Jika bahaya dikesan, pegawai mengeluarkan Notis MBK (Borang A atau Borang 1A). Notis ini menyatakan:

• Lokasi dan jenis bahaya
• Kerja pembaikan yang diperlukan
• Tempoh masa untuk pematuhan (biasanya 14-60 hari)

Peringkat 3: Pemeriksaan Susulan

Selepas tempoh tamat, pegawai menjalankan pemeriksaan susulan. Jika bahaya telah dihapuskan, kes ditutup.

Peringkat 4: Perintah Tutup atau Pendakwaan

Jika bahaya masih wujud, JBPM boleh:

• Mengeluarkan Perintah Tutup di bawah Seksyen 13 (menutup premis serta-merta)
• Memulakan pendakwaan di mahkamah

Peringkat	Tindakan JBPM	Respons Pemilik
1	Pemeriksaan	Sediakan dokumen, akses kepada sistem
2	Notis MBK dikeluarkan	Patuhi dalam tempoh ditetapkan
3	Pemeriksaan susulan	Buktikan pematuhan
4a	Perintah Tutup	Rayu dalam 14 hari atau hentikan operasi
4b	Pendakwaan	Hadiri mahkamah, sediakan pembelaan

Kompaun Kesalahan

Seksyen 59 membenarkan JBPM mengkompaun kesalahan tertentu tanpa pendakwaan. Ini bermaksud pemilik boleh membayar penalti terus kepada JBPM dan mengelakkan rekod jenayah.

Aspek Kompaun	Perincian
Kuasa	Ketua Pengarah atau pegawai diberi kuasa
Had kompaun	Tidak melebihi RM500
Syarat	Pengakuan bertulis daripada pesalah
Kelebihan	Tiada rekod mahkamah
Kelemahan	Hanya untuk kesalahan ringan

Kompaun hanya tersedia untuk kesalahan yang ditetapkan sebagai "boleh kompaun". Kesalahan serius seperti beroperasi tanpa Perakuan Bomba biasanya tidak boleh dikompaun.

Impak Kewangan Sebenar

Kos ketidakpatuhan melebihi denda semata-mata. Pertimbangkan impak kewangan menyeluruh.

Komponen Kos	Anggaran
Denda mahkamah	RM800 - RM10,000 setiap kesalahan
Yuran guaman	RM3,000 - RM10,000
Perintah tutup (kehilangan hasil)	Bergantung kepada operasi
Kerosakan reputasi	Tidak boleh dikira
Premium insurans meningkat	10-30% kenaikan
Kerja pembaikan segera	Kos premium kerana kecemasan

Sebuah kilang yang ditutup selama seminggu boleh kehilangan hasil ratusan ribu ringgit, jauh melebihi denda yang dijatuhkan.

Kesilapan Lazim dan Cara Mengelakkan

Kesilapan	Akibat	Penyelesaian
Tidak memperbaharui Perakuan Bomba	Kesalahan S.33	Tetapkan peringatan 3 bulan sebelum tamat
Abaikan Notis MBK	Pendakwaan S.10	Segera maklumkan JBPM jika perlu lanjutan masa
Kunci pintu kecemasan	Notis MBK / Perintah tutup	Guna panic bar, latih kakitangan
Halang alat pemadam api	Notis MBK	Penandaan jelas, audit berkala
SPKA tidak disambung	Perakuan Bomba tidak dikeluarkan	Hubungi iScada Net segera
Pengubahsuaian tanpa kelulusan	Notis MBK, Perakuan dibatalkan	Dapatkan kelulusan sebelum kerja

Senarai Semak Pematuhan

Gunakan senarai semak ini untuk memastikan premis anda mematuhi keperluan bomba.

Item	Status	Tindakan Jika Tidak Patuh
Sijil Perakuan Bomba sah	☐	Mohon atau perbaharui segera
Tarikh tamat Perakuan Bomba dicatat	☐	Tetapkan peringatan kalendar
SPKA disambung (premis ditetapkan)	☐	Hubungi iScada Net
Alat pemadam api dalam tempoh sah	☐	Servis atau ganti
Pintu kecemasan boleh dibuka dari dalam	☐	Pasang panic bar
Laluan keluar tidak dihalang	☐	Alihkan halangan
Sistem penggera berfungsi	☐	Panggil kontraktor berlesen
Sprinkler dalam keadaan baik	☐	Servis berkala
Kakitangan terlatih prosedur kecemasan	☐	Adakan latihan
Rekod pemeriksaan disimpan	☐	Wujudkan sistem dokumentasi

FAQ

Berapa denda maksimum untuk beroperasi tanpa Sijil Perakuan Bomba?

Denda maksimum adalah RM10,000 atau penjara sehingga 5 tahun atau kedua-duanya di bawah Seksyen 33 Akta 341. Denda tambahan RM100 sehari dikenakan selagi kesalahan berterusan selepas sabitan.

Bolehkah saya merayu Perintah Tutup?

Ya, anda boleh merayu kepada Menteri dalam tempoh 14 hari dari tarikh perintah di bawah Seksyen 14. Semasa rayuan, perintah tutup kekal berkuat kuasa melainkan mahkamah menggantungkannya.

Apakah perbezaan antara kompaun dan denda mahkamah?

Kompaun adalah penyelesaian di luar mahkamah dengan membayar maksimum RM500 kepada JBPM, tanpa rekod jenayah. Denda mahkamah dijatuhkan selepas pendakwaan dan kekal dalam rekod.

Berapa lama saya ada untuk mematuhi Notis MBK?

Tempoh biasa adalah 14 hingga 60 hari, bergantung kepada kerumitan pembaikan. Anda boleh memohon lanjutan secara bertulis jika ada alasan munasabah.

Adakah pengarah syarikat boleh didakwa secara peribadi?

Ya, di bawah Seksyen 57, jika kesalahan dilakukan oleh pertubuhan perbadanan, setiap pengarah, pengurus, setiausaha, atau pegawai yang terlibat boleh didakwa secara peribadi.

Apakah jenis premis yang paling kerap didakwa?

Berdasarkan Jurnal Pendakwaan JBPM, premis komersial seperti hotel, pusat membeli-belah, kedai runcit rangkaian, dan kompleks pejabat paling kerap didakwa. Kilang juga berisiko tinggi terutama yang menyimpan bahan mudah terbakar.

Bagaimana saya tahu jika premis saya adalah "premis ditetapkan"?

Premis ditetapkan disenaraikan dalam Jadual Perintah Perkhidmatan Bomba (Premis Ditetapkan) 1998. Ini termasuk kilang, gudang, hotel, hospital, pusat membeli-belah melebihi 1,000 meter persegi, bangunan pejabat melebihi 4 tingkat, dan kategori lain. Rujuk panduan SPKA untuk senarai lengkap.

Apakah yang berlaku jika saya tidak mampu membayar denda?

Mahkamah boleh memerintahkan penjara sebagai ganti denda. Dalam kes sebenar, tempoh penjara gantian biasanya 3-6 bulan. Anda boleh memohon bayaran secara ansuran melalui peguam.

Kesimpulan Foundation

Memahami penalti bomba membantu anda mengelakkan risiko undang-undang yang boleh menjejaskan operasi perniagaan. Kos pematuhan sentiasa lebih rendah daripada kos ketidakpatuhan, termasuk denda, kerugian operasi, dan kerosakan reputasi.

Foundation menyediakan perlindungan insurans industri dan kejuruteraan untuk premis komersial dan perindustrian. Perlindungan yang betul melengkapkan, bukan menggantikan, pematuhan undang-undang keselamatan kebakaran.

Bincang dengan pakar risiko Foundation untuk memahami bagaimana insurans boleh melindungi aset anda daripada risiko yang tidak dapat dielakkan.