Sijil Perakuan Bomba: Proses Permohonan dan Pembaharuan
Panduan komprehensif tentang proses permohonan dan pembaharuan Sijil Perakuan Bomba di Malaysia. Meliputi dokumen yang diperlukan, borang rasmi, jadual fi, tempoh pemprosesan, dan langkah mengelakkan penalti.
Penafian: Artikel ini menyediakan panduan umum berdasarkan Akta Perkhidmatan Bomba 1988 (Akta 341) dan maklumat rasmi JBPM setakat Januari 2025. Prosedur dan fi boleh berubah. Sahkan maklumat terkini dengan pejabat JBPM negeri anda sebelum membuat permohonan.
Premis ditetapkan yang beroperasi tanpa Sijil Perakuan Bomba yang sah boleh dikenakan denda sehingga RM10,000, penjara sehingga lima tahun, atau kedua-duanya. Pemeriksaan JBPM mendapati 2,665 premis di seluruh negara tidak mempunyai sijil ini.
Artikel ini merangkumi proses lengkap permohonan dan pembaharuan Sijil Perakuan Bomba, termasuk dokumen yang diperlukan, jadual fi mengikut jenis premis, dan cara mengelakkan penalti.
Panduan ini meliputi:
- Syarat dan dokumen permohonan baru
- Proses pembaharuan tahunan
- Jadual fi mengikut kategori premis
- Prosedur selepas pengubahsuaian premis
- Langkah mengelakkan penalti dan kesalahan
Apakah Sijil Perakuan Bomba?
Sijil Perakuan Bomba (Fire Certificate, FC) adalah dokumen rasmi yang mengesahkan premis mematuhi keperluan keselamatan kebakaran. JBPM mengeluarkan sijil ini kepada premis yang dikategorikan sebagai "premis ditetapkan" di bawah Perintah Perkhidmatan Bomba (Premis Ditetapkan) 1998.
Sijil ini mengesahkan bahawa sistem keselamatan kebakaran premis berfungsi dengan baik, termasuk sistem penggera, sprinkler, pemadam api, dan laluan keluar kecemasan. Keperluan ini dinyatakan dalam Seksyen 28, Akta Perkhidmatan Bomba 1988 (Akta 341).
| Aspek | Perincian |
|---|---|
| Asas Undang-Undang | Akta Perkhidmatan Bomba 1988 (Akta 341), Seksyen 28-34 |
| Peraturan Berkaitan | Peraturan-Peraturan Perkhidmatan Bomba (Perakuan Bomba) 2001 [P.U.(A) 241/2001] |
| Kategori Premis | Perintah Perkhidmatan Bomba (Premis Ditetapkan) 1998 [P.U.(A) 276/1998] |
| Agensi Pengeluar | Jabatan Bomba dan Penyelamat Malaysia (JBPM) |
| Tempoh Sah | 12 bulan dari tarikh pengeluaran |
Siapa Yang Perlu Memohon?
Tidak semua bangunan memerlukan Sijil Perakuan Bomba. Hanya "premis ditetapkan" yang disenaraikan dalam P.U.(A) 276/1998 wajib memohon.
Premis Yang Memerlukan Sijil Perakuan Bomba
| Jenis Premis | Saiz / Kriteria |
|---|---|
| Perpustakaan | Lebih 1,000 meter persegi (keluasan jumlah lantai) |
| Hospital dan Rumah Rawatan | Lebih 2,000 meter persegi atau 5 tingkat ke atas |
| Hotel | 100+ bilik (koridor terbuka); 51+ bilik (4 tingkat ke atas, reka bentuk lain) |
| Asrama dan Dormitori | 6 tingkat ke atas atau 3,000 meter persegi ke atas (reka bentuk tertutup) |
| Pejabat | 4 tingkat ke atas atau lebih 10,000 meter persegi |
| Kedai | Lebih 3,000 meter persegi |
| Kilang | 2,000 meter persegi ke atas dengan sistem sprinkler automatik |
| Tempat Perhimpunan | Lebih 2,000 meter persegi |
| Storan dan Gudang | 1,000 meter persegi ke atas dengan sistem sprinkler |
| Tempat Letak Kereta Bawah Tanah | Lebih 2,000 meter persegi dengan sistem sprinkler |
Premis Yang Dikecualikan
Di bawah Seksyen 28(3) Akta 341, dua kategori premis dikecualikan daripada keperluan Sijil Perakuan Bomba:
- Rumah kediaman persendirian yang berasingan
- Tempat ibadat keagamaan awam
Proses Permohonan Baru
Premis baru mesti memohon Sijil Perakuan Bomba sebaik sahaja memperolehi Sijil Kelayakan Menduduki. Proses ini melibatkan penyediaan dokumen, pemeriksaan oleh JBPM, dan pembayaran fi.
Bila Perlu Memohon?
Permohonan perlu dibuat sejurus selepas memperolehi salah satu daripada:
- Certificate of Completion and Compliance (CCC)
- Certificate of Fitness (CF)
- Temporary Certificate of Fitness (TCF)
Di Mana Memohon?
Permohonan boleh dikemukakan di:
- Ibu Pejabat JBPM Negeri di mana premis terletak
- Pejabat Zon Bomba yang merangkumi kawasan premis
Dokumen Yang Diperlukan
| Dokumen | Keterangan |
|---|---|
| Borang I | Borang Permohonan Bagi Perakuan Bomba (muat turun dari laman JBPM) |
| Salinan CCC/CF/TCF | Sijil kelayakan menduduki bangunan |
| Pelan Bangunan | Pelan yang telah diperakukan oleh JBPM semasa pengeluaran CCC/CF |
| Surat Pemilikan Premis | Dokumen pemilikan terkini |
| Hak Milik Tanah | Geran atau dokumen hakmilik tanah |
| Salinan Cukai Pintu | Resit pembayaran cukai pintu terkini |
| Lesen Perniagaan | Lesen perniagaan yang sah (jika berkaitan) |
Langkah Permohonan
| Langkah | Tindakan | Tempoh |
|---|---|---|
| 1 | Kumpulkan semua dokumen yang diperlukan | Bergantung kepada pemohon |
| 2 | Lengkapkan Borang I | 1-2 hari |
| 3 | Hantar permohonan ke pejabat JBPM | 1 hari |
| 4 | JBPM semak dokumen dan tetapkan tarikh pemeriksaan | 7-14 hari |
| 5 | Pemeriksaan premis oleh pegawai JBPM | 1 hari |
| 6 | Buat pembayaran fi (jika lulus) | 1 hari |
| 7 | Sijil Perakuan Bomba dikeluarkan | 5 hari dari tarikh bayaran |
Keperluan SPKA
Semua premis ditetapkan wajib disambungkan kepada Sistem Pemantauan Kebakaran Automatik (SPKA). Sistem ini menghubungkan penggera kebakaran premis terus ke balai bomba terdekat untuk tindak balas segera.
Tanpa sambungan SPKA yang aktif, Sijil Perakuan Bomba tidak akan dikeluarkan. Rujuk panduan SPKA untuk maklumat lanjut tentang pemasangan dan penyambungan.
Proses Pembaharuan
Sijil Perakuan Bomba sah selama 12 bulan sahaja. Pembaharuan perlu dibuat setiap tahun untuk mengekalkan pematuhan undang-undang.
Tempoh Masa Kritikal
| Senario | Tindakan | Akibat |
|---|---|---|
| 30+ hari sebelum tamat | Mohon pembaharuan dengan Borang III | Proses normal, bayar separuh fi asal |
| Kurang 30 hari sebelum tamat | Mohon pembaharuan dengan Borang III | Penalti RM100 + separuh fi asal |
| Selepas tarikh tamat | Perlu mohon semula dengan Borang I | Fi penuh seperti permohonan baru |
Dokumen Pembaharuan
| Dokumen | Keterangan |
|---|---|
| Borang III | Borang Permohonan Bagi Pembaharuan Perakuan Bomba |
| Salinan Sijil Perakuan Bomba | Sijil sedia ada yang hendak diperbaharui |
| Laporan Penyelenggaraan | Rekod penyelenggaraan sistem keselamatan kebakaran (jika diminta) |
Proses Pembaharuan
- Lengkapkan Borang III dengan maklumat terkini
- Sertakan salinan Sijil Perakuan Bomba sedia ada
- Hantar ke pejabat JBPM yang mengeluarkan sijil asal
- JBPM akan mengatur pemeriksaan premis
- Buat pembayaran fi pembaharuan selepas lulus pemeriksaan
- Terima sijil baharu dalam tempoh 5 hari dari bayaran
Jadual Fi Perakuan Bomba
Fi berbeza mengikut jenis premis. Fi pembaharuan adalah separuh daripada fi permohonan pertama.
| Jenis Premis | Fi Permohonan Baru (RM) | Fi Pembaharuan (RM) |
|---|---|---|
| Perpustakaan | 300 | 150 |
| Hospital dan Rumah Rawatan | 400 | 200 |
| Hotel | 500 | 250 |
| Asrama dan Dormitori | 300 | 150 |
| Pejabat | 400 | 200 |
| Kedai | 500 | 250 |
| Kilang | 1,000 | 500 |
| Tempat Perhimpunan | 300 | 150 |
| Penstoran dan Premis Lain | 500 | 250 |
Kos Tambahan Yang Perlu Dipertimbangkan
| Item | Anggaran Kos |
|---|---|
| Penalti lewat (kurang 30 hari) | RM100 |
| Fi penuh jika tamat tempoh | Sama dengan permohonan baru |
| Sambungan SPKA (tahunan) | RM600-1,200 bergantung pembekal |
| Penyelenggaraan sistem keselamatan | Bergantung kepada skop kerja |
Pengubahsuaian Premis
Premis yang telah mempunyai Sijil Perakuan Bomba tidak boleh membuat pengubahsuaian yang menjejaskan kecukupan sistem keselamatan kebakaran tanpa kelulusan JBPM.
Proses Kelulusan Pengubahsuaian
| Langkah | Tindakan |
|---|---|
| 1 | Sediakan pelan cadangan pengubahsuaian |
| 2 | Kemukakan pelan kepada JBPM untuk semakan |
| 3 | Tunggu kelulusan bertulis daripada JBPM |
| 4 | Laksanakan kerja pengubahsuaian |
| 5 | Maklumkan JBPM selepas siap untuk pemeriksaan |
| 6 | JBPM jalankan pemeriksaan |
| 7 | Buat pembayaran fi jika berkenaan |
| 8 | Terima Sijil Perakuan Bomba baru atau pindaan |
Jenis Sijil Selepas Pengubahsuaian
- Sijil Perakuan Bomba Baru: Dikeluarkan jika pembayaran fi dibuat
- Perakuan Bomba Pindaan: Dikeluarkan jika tiada pembayaran fi diperlukan
Jika Permohonan Ditolak
Pemohon mempunyai hak untuk merayu di bawah Seksyen 34 Akta 341.
Situasi Yang Membolehkan Rayuan
- Ketua Pengarah enggan mengeluarkan Sijil Perakuan Bomba
- Syarat yang dikenakan atas sijil tidak dapat dipatuhi
- Sebarang keputusan Ketua Pengarah berkaitan pindaan atau pengeluaran sijil baru
Proses Rayuan
Rayuan dikemukakan kepada Menteri dalam tempoh yang ditetapkan. Pemohon perlu menyatakan alasan rayuan secara bertulis dengan dokumen sokongan.
Kesilapan Lazim dan Cara Mengelakkan
| Kesilapan | Akibat | Penyelesaian |
|---|---|---|
| Tidak membaharui dalam tempoh 30 hari | Penalti RM100 | Tetapkan peringatan 60 hari sebelum tamat |
| Memohon selepas tarikh tamat | Fi penuh seperti permohonan baru | Jangan biarkan sijil tamat tempoh |
| Dokumen tidak lengkap | Permohonan ditolak atau ditangguh | Semak senarai dokumen sebelum hantar |
| SPKA tidak disambung | Sijil tidak akan dikeluarkan | Hubungi pembekal SPKA sebelum mohon |
| Pengubahsuaian tanpa kelulusan | Sijil boleh dibatalkan, tindakan undang-undang | Dapatkan kelulusan JBPM sebelum kerja |
| Tidak mempamerkan sijil | Kesalahan di bawah Akta 341 | Pamer sijil di tempat yang mudah dilihat |
Senarai Semak Permohonan
Permohonan Baru
| Item | Status | Catatan |
|---|---|---|
| Borang I dilengkapkan | ☐ | Muat turun dari bomba.gov.my |
| Salinan CCC/CF/TCF | ☐ | Pastikan salinan jelas |
| Pelan bangunan (diluluskan JBPM) | ☐ | Pelan semasa pengeluaran CCC/CF |
| Surat pemilikan premis | ☐ | Dokumen terkini |
| Hak milik tanah | ☐ | Geran atau dokumen setara |
| Salinan cukai pintu | ☐ | Resit terkini |
| Lesen perniagaan | ☐ | Jika berkaitan |
| SPKA disambung dan aktif | ☐ | Sahkan dengan pembekal |
| Sistem keselamatan kebakaran berfungsi | ☐ | Servis sebelum pemeriksaan |
Pembaharuan
| Item | Status | Catatan |
|---|---|---|
| Borang III dilengkapkan | ☐ | Muat turun dari bomba.gov.my |
| Salinan sijil sedia ada | ☐ | Sijil yang hendak diperbaharui |
| Tempoh permohonan | ☐ | Sekurang-kurangnya 30 hari sebelum tamat |
| SPKA masih aktif | ☐ | Sahkan status sambungan |
| Sistem keselamatan diselenggara | ☐ | Rekod penyelenggaraan tersedia |
| Fi pembaharuan disediakan | ☐ | Separuh daripada fi asal |
FAQ
Berapa lama tempoh sah Sijil Perakuan Bomba?
Sijil Perakuan Bomba sah selama 12 bulan dari tarikh pengeluaran. Pembaharuan perlu dibuat setiap tahun menggunakan Borang III, sekurang-kurangnya 30 hari sebelum tarikh tamat tempoh.
Berapa lama masa untuk mendapatkan Sijil Perakuan Bomba?
Selepas pemeriksaan berjaya dan pembayaran fi dibuat, JBPM akan mengeluarkan sijil dalam tempoh 5 hari bekerja. Keseluruhan proses dari permohonan hingga pengeluaran sijil biasanya mengambil masa 2-4 minggu.
Apakah penalti jika lewat membaharui sijil?
Permohonan pembaharuan yang dikemukakan kurang daripada 30 hari sebelum tarikh tamat tempoh dikenakan penalti RM100. Jika permohonan dibuat selepas tarikh tamat, pemohon perlu menggunakan Borang I dan membayar fi penuh seperti permohonan baru.
Bolehkah saya memohon secara online?
Sistem ePremis telah dilancarkan pada 2024 untuk memudahkan permohonan secara digital. Namun, sesetengah negeri masih memproses permohonan secara manual. Hubungi pejabat JBPM negeri anda untuk mengesahkan kaedah permohonan yang diterima.
Apakah yang berlaku jika premis gagal pemeriksaan?
Jika sistem keselamatan kebakaran tidak memuaskan, JBPM akan mengeluarkan notis yang menyenaraikan keperluan tambahan. Pemohon diberikan tempoh sehingga 360 hari untuk mematuhi keperluan tersebut sebelum pemeriksaan semula dijadualkan.
Adakah kediaman persendirian perlu memohon Sijil Perakuan Bomba?
Tidak. Di bawah Seksyen 28(3) Akta 341, rumah yang diduduki sebagai kediaman persendirian yang berasingan dikecualikan daripada keperluan Sijil Perakuan Bomba. Tempat ibadat keagamaan awam juga dikecualikan.
Di mana saya boleh muat turun borang permohonan?
Borang I dan Borang III boleh dimuat turun dari laman web rasmi JBPM di bomba.gov.my. Anda juga boleh mendapatkan borang fizikal di pejabat JBPM negeri atau Pejabat Zon Bomba.
Apakah yang perlu dilakukan jika Sijil Perakuan Bomba hilang?
Anda perlu memberitahu Ketua Pengarah JBPM secara bertulis mengenai kehilangan atau kemusnahan sijil. Kegagalan berbuat demikian adalah kesalahan di bawah Akta 341.
Kesimpulan Foundation
Memahami proses permohonan dan pembaharuan Sijil Perakuan Bomba membantu anda mengelakkan penalti dan memastikan premis sentiasa mematuhi undang-undang keselamatan kebakaran. Kos pematuhan jauh lebih rendah berbanding denda dan risiko operasi yang terganggu.
Foundation menyediakan perlindungan insurans industri dan kejuruteraan untuk premis komersial dan perindustrian. Insurans yang betul melindungi pelaburan anda apabila perkara tidak dijangka berlaku, walaupun dengan pematuhan penuh kepada keperluan keselamatan.
Bincang dengan pakar risiko Foundation untuk memahami bagaimana insurans boleh melengkapkan strategi pengurusan risiko premis anda.
Unlock Exclusive Foundation Content
Subscribe for best practices,
research reports, and more, for your industry
Want to contact Foundation for your risk or insurance needs?
Insights on Property & Engineering Risks
Practical guidance on construction, industrial, and engineering insurance in Malaysia
Let’s Work Together
If you're managing a construction project, industrial facility, or commercial property in Malaysia and need insurance coverage, we can help structure a program that works.
Foundation Insurance Solutions is a registered and licensed insurance intermediary in Malaysia specialising in property and engineering insurance for industrial operations. We provide comprehensive coverage for manufacturers, contractors, and facility owners across construction, electronics, food production, and high-risk industrial sectors.
Riskflow Sdn Bhd (202101001225):
Suite 3.19 (North Block), The Ampwalk, 218 Jalan Ampang, 50450 Kuala Lumpur, Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur
t: +60149256398 (Kevin)
email: contact@getfoundation.com.my