Keperluan Bekerja di Ketinggian Malaysia: Perlindungan Jatuh & Tanggungjawab Majikan 2026

Jatuh dari ketinggian kekal sebagai punca utama kematian di tempat kerja di Malaysia. Pada tahun 2023, sektor pembinaan mencatatkan 88 kes kecederaan maut, dengan jatuh sebagai faktor risiko paling ketara menurut data Jabatan Perangkaan Malaysia (DOSM).

Panduan ini memberi anda gambaran penuh tentang tanggungjawab majikan untuk perlindungan jatuh, keperluan undang-undang terkini, dan penalti sehingga RM500,000 di bawah AKKP 1994 (Pindaan 2022).

Panduan ini merangkumi:

• Definisi kerja di ketinggian di Malaysia dan rangka kerja undang-undang
• Tanggungjawab majikan di bawah AKKP 1994 (Pindaan 2022)
• Hierarki kawalan perlindungan jatuh yang diwajibkan JKKP
• Keperluan PPE dan peralatan kerja di ketinggian
• Penalti dan denda bagi ketidakpatuhan
• Peranan insurans dalam melindungi perniagaan anda

Apa Itu Kerja di Ketinggian di Malaysia?

Undang-undang Malaysia tidak mempunyai definisi khusus bagi "kerja di ketinggian" dalam satu akta tunggal. JKKP merujuk kepada garis panduan UK Work at Height Regulations 2005 sebagai rujukan. Secara amnya, kerja di ketinggian bermaksud sebarang kerja yang dilakukan di tempat di mana seseorang boleh jatuh dan mengalami kecederaan.

Di bawah Peraturan 12, Factories and Machinery (Safety, Health and Welfare) Regulations 1970, jarak yang ditetapkan bagi langkah keselamatan wajib ialah 10 kaki (lebih kurang 3 meter). Walau bagaimanapun, JKKP menekankan bahawa majikan perlu menjalankan penilaian risiko tanpa mengira ketinggian.

Jenis Aktiviti	Contoh	Termasuk Kerja di Ketinggian?
Kerja atas perancah (scaffolding)	Pemasangan dinding, pengecatan	Ya
Kerja di bumbung rata	Penyelenggaraan HVAC, pembaikan atap	Ya
Kerja berhampiran bukaan lantai	Pemasangan paip, pendawaian	Ya
Penggunaan tangga lipat	Pemasangan lampu, papan tanda	Ya
Kerja di MEWP (platform kerja bergerak)	Penyelenggaraan fasad, pembersihan tingkap	Ya
Kerja di atas permukaan rapuh	Bumbung asbestos, skylight	Ya

Rangka Kerja Undang-Undang Malaysia untuk Kerja di Ketinggian

Beberapa undang-undang saling berkait mengawal kerja di ketinggian di Malaysia. Pindaan penting berkuat kuasa pada 1 Jun 2024 di bawah Akta A1648 telah meluaskan skop AKKP 1994 kepada hampir semua tempat kerja.

Undang-Undang	Peruntukan Berkaitan	Status
AKKP 1994 (Akta 514) Pindaan 2022	Kewajipan am majikan, penilaian risiko wajib, penalti dipertingkat	Berkuat kuasa 1 Jun 2024
Occupational Safety and Health (Construction Safety Management) Regulations 2024	Pengurusan keselamatan pembinaan, prinsip pencegahan	Berkuat kuasa 1 Jun 2024
Garis Panduan JKKP: Kerja di Tempat Tinggi	Panduan teknikal perlindungan jatuh, hierarki kawalan	Aktif
Factories and Machinery (Safety, Health and Welfare) Regulations 1970	Peraturan 12: had 10 kaki untuk langkah keselamatan wajib	Masih dirujuk

Tanggungjawab Majikan di Bawah AKKP 1994 (Pindaan 2022)

Di bawah Seksyen 15, majikan menanggung tanggungjawab utama untuk memastikan keselamatan pekerja. Pindaan 2022 memperluaskan kewajipan ini dengan ketara, termasuk keperluan baru di bawah Seksyen 18B untuk menjalankan dan melaksanakan penilaian risiko (HIRARC).

Tanggungjawab	Peruntukan	Tindakan Yang Diperlukan
Penilaian risiko wajib	Seksyen 18B	Jalankan HIRARC sebelum semua kerja di ketinggian
Sediakan tempat kerja selamat	Seksyen 15(1)	Pastikan perancah, platform, dan akses memenuhi piawaian
Sediakan PPE yang sesuai	Seksyen 15(2)(c)	Bekalkan harness, lanyard, topi keselamatan, kasut keselamatan
Latihan pekerja	Seksyen 15(2)(d) & 31A	Pastikan pekerja dilatih dan kompeten untuk kerja di ketinggian
Prosedur kecemasan	Seksyen 15(2)(f)	Bangunkan pelan penyelamatan untuk pekerja yang terjatuh atau terperangkap
Keselamatan kontraktor	Seksyen 18A	Pastikan kontraktor dan subkontraktor turut dilindungi
Pelantikan penyelaras KKP	Seksyen 29	Tempat kerja 5+ pekerja tanpa SHO wajib lantik penyelaras

Liabiliti Pengarah dan Pegawai Kanan

Di bawah Seksyen 52 yang dipinda, pengarah, pegawai pematuhan, pengurus, dan setiausaha syarikat boleh dipertanggungjawabkan secara bersama atau berasingan bagi kesalahan syarikat. Mereka hanya dikecualikan jika dapat membuktikan kesalahan itu berlaku tanpa pengetahuan dan persetujuan mereka, dan mereka telah mengambil langkah berjaga-jaga yang munasabah.

Hierarki Kawalan Perlindungan Jatuh

JKKP mewajibkan majikan mengikuti hierarki kawalan apabila menangani bahaya jatuh. Perlindungan diri (PPE) dianggap pilihan terakhir, bukan kawalan utama.

Keutamaan	Kawalan	Contoh
1 (Paling Utama)	Elakkan kerja di ketinggian	Lakukan kerja di aras tanah, gunakan kaedah alternatif
2	Cegah jatuh (perlindungan kolektif)	Pagar pengaman (guardrail), toe-board, penghadang
3	Kurangkan kesan jatuh	Jaring keselamatan, bantalan
4 (Pilihan Terakhir)	Sistem penahan jatuh peribadi	Full body harness, lanyard, titik angkur

Keperluan PPE untuk Kerja di Ketinggian

Apabila kawalan kolektif tidak mencukupi, majikan wajib membekalkan PPE yang sesuai tanpa sebarang kos kepada pekerja. Semua peralatan mesti sesuai, stabil, dan cukup kuat untuk kegunaan yang dimaksudkan.

Peralatan	Fungsi	Piawaian Rujukan
Full body harness	Mengagihkan daya hentakan ke seluruh badan	EN 361 / MS 1731
Lanyard dengan penyerap kejutan	Menyambung harness ke titik angkur, menyerap tenaga jatuh	EN 355
Titik angkur (anchor point)	Tempat sambungan yang selamat untuk sistem penahan jatuh	EN 795
Topi keselamatan (helmet)	Perlindungan kepala daripada hentakan dan objek jatuh	MS 592 / EN 397
Kasut keselamatan	Cengkaman, perlindungan tusukan, perlindungan hentakan	MS 2010 / EN ISO 20345
Lifeline (horizontal/vertical)	Membolehkan pergerakan sepanjang laluan kerja	EN 353

Keperluan Perancah (Scaffolding)

Perancah mesti didirikan mengikut reka bentuk yang diluluskan dan arahan pengilang. Pemeriksaan berkala oleh orang yang kompeten adalah wajib sebelum penggunaan pertama, selepas sebarang pengubahsuaian, dan selepas cuaca buruk.

Keperluan Perancah	Keterangan
Didirikan oleh orang kompeten	Pekerja terlatih dan berpengalaman sahaja
Pemeriksaan sebelum guna	Setiap kali sebelum kerja dimulakan
Pemeriksaan berkala	Sekurang-kurangnya setiap 7 hari
Selepas cuaca buruk	Pemeriksaan segera sebelum sambung kerja
Guardrail	Wajib pada semua tepi terbuka, ketinggian minimum 950mm
Toe-board	Wajib untuk menghalang objek jatuh, ketinggian minimum 150mm

Penalti dan Denda Ketidakpatuhan

Pindaan 2022 (Akta A1648) yang berkuat kuasa 1 Jun 2024 telah menaikkan penalti dengan ketara. Bagi maklumat penuh mengenai penalti, rujuk panduan penalti dan denda OSHA 1994.

Kesalahan	Penalti Sebelum Pindaan	Penalti Selepas Pindaan (1 Jun 2024)
Gagal memastikan keselamatan pekerja (Seksyen 15)	Denda maks RM50,000	Denda maks RM500,000
Gagal mematuhi notis pembaikan/larangan (Seksyen 49)	Denda maks RM50,000 atau penjara 5 tahun	Denda maks RM500,000 atau penjara 2 tahun
Penalti am (Seksyen 51)	Denda maks RM10,000	Denda maks RM100,000
Denda harian bagi kesalahan berterusan	RM500 sehari	RM2,000 sehari

JKKP juga boleh mengeluarkan perintah henti kerja atau perintah penutupan sehingga pelanggaran keselamatan diperbetulkan. Ini boleh menyebabkan kelewatan projek yang besar dan kesan kewangan yang ketara.

Kesilapan Biasa Majikan

Kesilapan	Mengapa Ini Masalah	Tindakan Betul
Terus bagi harness tanpa kaji risiko dahulu	PPE adalah pilihan terakhir, bukan pertama	Ikut hierarki kawalan: elak, cegah, kurang, PPE
Tiada HIRARC untuk kerja di ketinggian	Melanggar Seksyen 18B AKKP (wajib sejak Jun 2024)	Jalankan HIRARC untuk setiap aktiviti
Pekerja tidak terlatih guna peralatan	Harness yang salah pakai tidak akan berfungsi	Latih dan sahkan kecekapan pekerja
Tiada pelan penyelamatan	Pekerja tergantung selepas jatuh (suspension trauma) boleh membawa maut	Sediakan prosedur penyelamatan dan latihan berkala
Tidak periksa peralatan secara berkala	Peralatan rosak adalah punca biasa kegagalan sistem	Pemeriksaan sebelum setiap penggunaan dan rekod penyelenggaraan

Senarai Semak Pematuhan Majikan

Item	Sudah Patuh?
HIRARC dijalankan untuk semua kerja di ketinggian	☐
Hierarki kawalan diikuti (bukan terus PPE)	☐
PPE dibekalkan percuma dan dalam keadaan baik	☐
Pekerja dilatih menggunakan peralatan perlindungan jatuh	☐
Perancah diperiksa berkala oleh orang kompeten	☐
Pelan penyelamatan kecemasan disediakan	☐
Kontraktor dan subkontraktor turut dilindungi	☐
Penyelaras KKP dilantik (jika tiada SHO)	☐
Insurans CAR/EAR dan Pampasan Pekerja aktif	☐

Peranan Insurans dalam Perlindungan Jatuh

Pematuhan undang-undang sahaja tidak menghapuskan risiko kemalangan. Apabila insiden berlaku, kos boleh merangkumi pampasan pekerja, tuntutan pihak ketiga, kelewatan projek, dan kerosakan peralatan. Insurans yang betul melindungi perniagaan anda daripada kesan kewangan yang serius.

Jenis Insurans	Apa Yang Dilindungi	Mengapa Penting
Contractor's All Risks (CAR)	Kerja pembinaan, kerosakan harta, liabiliti pihak ketiga	Melindungi projek dan tuntutan kemalangan di tapak
Pampasan Pekerja (WC)	Kecederaan pekerja, hilang upaya, kematian	Wajib di bawah Akta Pampasan Pekerja 1952
CGL (Liabiliti Am Komprehensif)	Tuntutan pihak ketiga akibat kecuaian	Melindungi daripada tuntutan orang awam dan harta pihak ketiga

FAQ

Berapa ketinggian yang memerlukan perlindungan jatuh di Malaysia?

Di bawah Peraturan 12, Factories and Machinery (Safety, Health and Welfare) Regulations 1970, jarak yang ditetapkan ialah 10 kaki (lebih kurang 3 meter). Walau bagaimanapun, JKKP menekankan bahawa penilaian risiko perlu dijalankan tanpa mengira ketinggian kerana keadaan permukaan, objek tajam, dan faktor persekitaran boleh menjadikan jatuh dari ketinggian rendah juga berbahaya.

Siapa yang bertanggungjawab jika pekerja jatuh di tapak pembinaan?

Majikan menanggung tanggungjawab utama di bawah Seksyen 15 AKKP 1994. Di bawah Seksyen 52 yang dipinda, pengarah dan pegawai kanan syarikat juga boleh dipertanggungjawabkan secara peribadi jika kesalahan berlaku dengan pengetahuan atau persetujuan mereka.

Apakah denda jika majikan gagal menyediakan perlindungan jatuh?

Denda sehingga RM500,000 atau penjara sehingga 2 tahun di bawah Seksyen 49 AKKP 1994 (Pindaan 2022). Denda harian RM2,000 juga boleh dikenakan bagi kesalahan berterusan. JKKP boleh mengeluarkan perintah henti kerja yang boleh menyebabkan kelewatan projek.

Adakah HIRARC wajib untuk kerja di ketinggian?

Ya. Seksyen 18B yang diperkenalkan melalui Pindaan 2022 mewajibkan semua majikan menjalankan penilaian risiko. Untuk kerja di ketinggian, HIRARC mesti menilai jarak jatuh, keadaan permukaan, cuaca, dan keadaan peralatan sebelum kerja dimulakan.

Bolehkah pekerja enggan bekerja di ketinggian jika tidak selamat?

Ya. Seksyen 26A yang baru diperkenalkan memberi hak kepada pekerja untuk mengeluarkan diri daripada bahaya segera jika mereka mempunyai sebab munasabah untuk percaya terdapat risiko serius. Majikan tidak boleh mendiskriminasi pekerja yang menggunakan hak ini.

Apakah latihan yang diperlukan untuk kerja di ketinggian?

Pekerja mesti dilatih dalam penggunaan PPE perlindungan jatuh, pemeriksaan peralatan, prosedur kecemasan, dan penyelamatan. Seksyen 31A mewajibkan majikan memastikan pekerja tertentu menghadiri kursus latihan KKP yang ditetapkan.

Adakah kontraktor perlu dilindungi juga?

Ya. Seksyen 18A yang baru mewajibkan majikan dan prinsipal memastikan keselamatan kontraktor, subkontraktor, dan pekerja mereka. Ini bermakna perlindungan jatuh mesti disediakan untuk semua orang di tapak, bukan hanya pekerja tetap.

Berapa kerap peralatan perlindungan jatuh perlu diperiksa?

Harness dan lanyard perlu diperiksa sebelum setiap penggunaan oleh pengguna, dan pemeriksaan formal oleh orang kompeten perlu dilakukan secara berkala mengikut arahan pengilang. Peralatan yang rosak, terdedah kepada bahan kimia, atau telah menahan jatuh mesti segera ditarik balik.

Kesimpulan Foundation

Jatuh dari ketinggian adalah punca utama kematian di tempat kerja Malaysia, dan penalti bagi ketidakpatuhan kini mencecah RM500,000. Pematuhan undang-undang melalui HIRARC, hierarki kawalan, dan PPE yang betul adalah asas, tetapi kemalangan masih boleh berlaku walaupun dengan langkah keselamatan terbaik.

Insurans Contractor's All Risks dan Pampasan Pekerja melindungi perniagaan anda daripada tuntutan pampasan dan kos kemalangan yang boleh menjejaskan kelangsungan projek anda.

Bincang dengan pakar risiko kami