Sijil Perakuan Bomba: Panduan Permohonan & Pembaharuan 2026

Penafian: Panduan ini berdasarkan maklumat umum mengenai prosedur JBPM dan Peraturan-Peraturan Perkhidmatan Bomba (Perakuan Bomba) 2001 sehingga Januari 2026. Yuran, prosedur dan keperluan mungkin berbeza mengikut negeri dan jenis premis. Sila sahkan maklumat terkini dengan pejabat BOMBA kawasan anda.

Mendapatkan Sijil Perakuan Bomba bukan proses yang rumit jika anda faham keperluan sebenar. Ramai pemohon mengalami kelewatan berminggu-minggu kerana dokumen tidak lengkap, sistem SPKA belum disambung, atau alat pemadam api tidak diservis. Dengan persediaan yang betul, permohonan boleh diluluskan dalam tempoh 4-6 minggu dari tarikh permohonan hingga sijil dikeluarkan.

Panduan ini memberi anda maklumat tepat yang diperlukan, termasuk yuran rasmi JBPM, senarai dokumen wajib, dan apa yang sebenarnya diperiksa oleh pegawai bomba semasa pemeriksaan tapak.

Apakah Sijil Perakuan Bomba?

Sijil Perakuan Bomba (Fire Certificate of Fitness) adalah sijil rasmi yang dikeluarkan oleh Jabatan Bomba dan Penyelamat Malaysia (JBPM) kepada premis yang memenuhi keperluan keselamatan kebakaran. Sijil ini mengesahkan bahawa bangunan atau premis anda mempunyai sistem perlindungan kebakaran yang mencukupi dan berfungsi dengan baik.

Di bawah Akta Perkhidmatan Bomba 1988 (Akta 341), Seksyen 28, semua premis yang dikategorikan sebagai "premis ditetapkan" wajib memiliki sijil ini. Sijil perlu diperbaharui setiap tahun.

Premis yang beroperasi tanpa sijil sah, atau dengan sijil yang telah tamat tempoh, boleh dikenakan tindakan penguatkuasaan termasuk perintah tutup premis.

Jadual Premis Ditetapkan: Siapa Wajib Ada Sijil?

Keperluan sijil bomba ditetapkan dalam Perintah Perkhidmatan Bomba (Premis Ditetapkan) (Pindaan) 2020 [P.U.(A) 289/2020]. Berikut adalah kategori premis yang wajib memiliki sijil:

• Perpustakaan: Lebih 1,000 meter persegi
• Hospital dan rumah jagaan kejururawatan: Semua
• Hotel: Semua
• Asrama dan dormitori: Semua
• Bangunan pejabat: Lebih 3 tingkat atau lebih 1,000 meter persegi
• Kedai dan premis perniagaan: Lebih 500 meter persegi
• Kilang dan premis perindustrian: Semua
• Premis proses berbahaya: Semua (termasuk yang mengendalikan bahan mudah terbakar)
• Gudang dan premis penstoran: Semua
• Tempat perhimpunan awam: Lebih 500 orang kapasiti
• Pusat beli-belah: Semua
• Sekolah dan institusi pendidikan: Lebih 3 tingkat
• Restoran dan premis makanan: Lebih 200 meter persegi atau kapasiti lebih 100 orang

Pengecualian: Mengikut Seksyen 28(3) Akta 341, rumah kediaman persendirian dan tempat ibadat awam dikecualikan daripada keperluan sijil bomba.

Nota penting untuk kilang besar: Jika premis anda merangkumi pelbagai kegunaan (contohnya kilang dengan pejabat dan gudang dalam satu kompleks), yuran yang dikenakan adalah berdasarkan kategori tertinggi.

Yuran Rasmi Sijil Perakuan Bomba

Yuran sijil bomba ditetapkan dalam Peraturan-Peraturan Perkhidmatan Bomba (Perakuan Bomba) 2001. Untuk kilang standard (tanpa proses berbahaya), yuran permohonan baru adalah RM400 dan yuran pembaharuan adalah RM200. Premis yang menjalankan proses berbahaya dikenakan yuran yang lebih tinggi: RM620 untuk permohonan baru dan RM310 untuk pembaharuan.

Yuran ini adalah bayaran kepada JBPM sahaja. Kos keseluruhan pematuhan termasuk servis peralatan, langganan SPKA, dan pembaikan jika diperlukan, perlu dianggarkan secara berasingan. Untuk premis kilang sederhana dengan sistem asas, jumlah kos pematuhan tahunan (termasuk yuran, servis, dan SPKA) biasanya dalam lingkungan RM8,000 hingga RM25,000.

Keperluan SPKA: Syarat Wajib untuk Sijil Bomba

Sejak pindaan 2020, semua premis ditetapkan wajib mempunyai Sistem Pengawasan Kebakaran Automatik (SPKA) yang disambung ke Pusat Gerakan Operasi (PGO) JBPM yang paling hampir. Tanpa sambungan SPKA yang aktif, sijil bomba tidak akan dikeluarkan.

Apa itu SPKA?

SPKA adalah sistem yang menghubungkan panel penggera kebakaran premis anda terus ke pusat kawalan SPKA, dan seterusnya ke balai bomba. Apabila penggera kebakaran diaktifkan, isyarat dihantar secara automatik untuk tindakan pantas.

Tanggungjawab pemilik premis:

• Melantik penyedia perkhidmatan SPKA yang diiktiraf
• Menandatangani perjanjian langganan SPKA
• Memastikan sistem sentiasa aktif dan berfungsi
• Membayar yuran langganan bulanan kepada penyedia SPKA

Kegagalan memenuhi keperluan SPKA adalah punca lazim permohonan sijil bomba ditolak. Pastikan sambungan SPKA aktif sebelum memohon. Ini juga merupakan salah satu aspek penting dalam pematuhan keselamatan kilang yang komprehensif.

Dokumen Diperlukan untuk Permohonan

Permohonan Baru (Borang I / Jadual Pertama)

Untuk premis baru atau premis yang belum pernah mempunyai sijil bomba, anda perlu menyediakan dokumen berikut:

• Borang I (Jadual Pertama): Borang permohonan rasmi, boleh dapat dari pejabat JBPM Negeri
• Salinan CCC/CF/TCF: Certificate of Completion and Compliance atau Sijil Kelayakan Menduduki
• Pelan bangunan yang diperakukan: Pelan yang telah diluluskan JBPM semasa pengeluaran CCC
• Dokumen pendaftaran syarikat: Sijil SSM (Borang 9 atau Sijil Pendaftaran Perniagaan)
• Bukti pemilikan atau sewaan: Surat hakmilik, perjanjian jual beli, atau perjanjian sewa
• Bukti langganan SPKA aktif: Surat pengesahan daripada penyedia perkhidmatan SPKA
• Laporan servis sistem keselamatan kebakaran: Dari kontraktor berlesen, kurang 12 bulan

Pembaharuan (Borang III / Jadual Ketiga)

Untuk pembaharuan sijil yang hampir tamat tempoh:

• Borang III (Jadual Ketiga): Borang pembaharuan rasmi
• Sijil bomba asal: Sijil semasa yang hampir tamat
• Bukti langganan SPKA aktif: Pengesahan sambungan SPKA masih berfungsi
• Buku log keselamatan kebakaran: Rekod pemeriksaan dan penyelenggaraan berkala
• Laporan servis peralatan keselamatan: Servis terkini alat pemadam api, penggera, lampu kecemasan

Tarikh akhir permohonan pembaharuan: Tidak kurang daripada 30 hari sebelum tarikh tamat tempoh sijil.

Proses Permohonan Langkah Demi Langkah

Langkah 1: Persediaan Premis dan Dokumen (1-2 Minggu)

Sebelum memohon, lakukan pemeriksaan dalaman untuk memastikan premis bersedia. Senarai semak persediaan termasuk:

• Sistem SPKA telah dipasang dan disambung ke PGO
• Semua alat pemadam api diservis dan ada tag servis sah (dalam tempoh 12 bulan)
• Sistem penggera kebakaran berfungsi dan telah diuji
• Lampu kecemasan berfungsi (lakukan ujian bateri)
• Pintu kecemasan tidak berkunci dan boleh dibuka dari dalam
• Laluan keluar tidak terhalang
• Papan tanda "EXIT" dan arah keluar jelas dan menyala
• Hos pili bomba dalam keadaan baik (jika ada)
• Buku log keselamatan kebakaran dikemas kini

Jika sebarang item tidak mematuhi, perbaiki dahulu sebelum memohon. Pemeriksaan yang gagal akan melambatkan proses keseluruhan.

Langkah 2: Kumpul dan Lengkapkan Dokumen

Pastikan semua dokumen yang disenaraikan lengkap. Dokumen tidak lengkap adalah punca utama permohonan ditangguh. Untuk kilang besar atau premis kompleks, pertimbangkan untuk melibatkan perunding keselamatan kebakaran berlesen bagi memastikan semua keperluan teknikal dipenuhi.

Langkah 3: Hantar Permohonan ke Pejabat JBPM

Permohonan boleh dibuat di Ibu Pejabat JBPM Negeri tempat premis terletak atau Pejabat Zon Bomba yang menguruskan kawasan anda. Beberapa negeri menawarkan permohonan dalam talian melalui portal ePremis Bomba (epremis.bomba.gov.my). Semak ketersediaan dengan pejabat JBPM negeri anda.

Langkah 4: Bayar Yuran

Yuran perlu dijelaskan sebelum pemeriksaan dijadualkan. Kaedah pembayaran bergantung kepada pejabat JBPM, biasanya secara tunai atau kiriman wang. Simpan resit pembayaran sebagai bukti.

Langkah 5: Pemeriksaan oleh Pegawai JBPM

Selepas pembayaran, tarikh pemeriksaan akan ditetapkan. Pemeriksaan biasanya dijadualkan dalam tempoh 1-3 minggu. Pegawai akan memeriksa pelbagai aspek termasuk:

• Sistem pengesanan dan penggera: Panel penggera berfungsi, pengesan asap/haba, manual call point, bunyi penggera mencukupi
• Alat pemadam api: Jenis sesuai, bilangan mencukupi, penempatan strategik, tag servis sah
• Sistem SPKA: Sambungan aktif ke PGO, panel berfungsi
• Laluan keluar: Tidak terhalang, lebar mencukupi, jarak perjalanan dalam had
• Pintu kecemasan: Berfungsi, boleh dibuka dari dalam, penutup pintu berfungsi
• Lampu kecemasan: Berfungsi bila elektrik diputuskan, bateri dalam keadaan baik
• Fire compartmentation: Pintu rintangan api menutup dengan betul, tiada lubang pada dinding rintangan api
• Dokumentasi: Buku log lengkap, rekod latihan, permit DOSH (jika berkaitan)

Langkah 6: Hasil Pemeriksaan

Jika LULUS: Sijil akan dikeluarkan dalam tempoh 5 hari bekerja selepas pembayaran yuran (jika belum dibayar) atau pengesahan kelulusan.

Jika TIDAK LULUS: Anda akan terima laporan pemeriksaan yang menyenaraikan ketidakpatuhan. Anda diberi tempoh sehingga 360 hari untuk mematuhi semua keperluan dan memohon pemeriksaan semula.

Langkah 7: Terima dan Pamerkan Sijil

Apabila sijil dikeluarkan:

1. Semak semua butiran pada sijil adalah betul
2. Pamerkan sijil di lokasi yang jelas dan mudah dilihat dalam premis
3. Catat tarikh tamat tempoh
4. Tetapkan peringatan untuk pembaharuan 3 bulan sebelum tarikh tamat

Tempoh sah sijil: 12 bulan dari tarikh dikeluarkan.

Tempoh Proses: Jangkaan Realistik

Dengan persediaan yang betul, proses permohonan sijil bomba boleh diselesaikan dalam tempoh berikut:

• Persediaan premis dan dokumen: 1-2 minggu
• Pemprosesan permohonan JBPM: 1-2 minggu
• Menunggu pemeriksaan: 1-3 minggu
• Pemeriksaan tapak: 1 hari
• Pengeluaran sijil (jika lulus): 5 hari bekerja
• Jumlah (permohonan lancar): 4-6 minggu
• Jumlah (dengan pembetulan): 8-16 minggu

Kawasan perindustrian aktif seperti Shah Alam, Klang, Penang, dan Johor Bahru mungkin mengalami tempoh lebih lama kerana jumlah permohonan tinggi.

Kos Keseluruhan Pematuhan

Selain yuran JBPM, pertimbangkan kos pematuhan berikut:

• Yuran JBPM (kilang standard): RM200 - RM400
• Langganan SPKA (bulanan): RM100 - RM300 sebulan
• Servis alat pemadam api (per unit): RM30 - RM80
• Servis sistem penggera kebakaran: RM1,500 - RM8,000
• Servis sistem sprinkler (jika ada): RM3,000 - RM15,000
• Servis lampu kecemasan (per unit): RM50 - RM150
• Pembaikan pintu rintangan api: RM300 - RM1,000

Untuk premis kilang sederhana dengan sistem asas, jumlah kos pematuhan tahunan (termasuk yuran, servis, dan SPKA) biasanya dalam lingkungan RM8,000 hingga RM25,000. Premis yang lebih besar atau mempunyai sistem kompleks seperti sprinkler dan sistem padaman gas boleh mencecah RM50,000 atau lebih setahun.

Penalti: Akibat Beroperasi Tanpa Sijil Sah

Di bawah Seksyen 33 Akta Perkhidmatan Bomba 1988 (pindaan 1 Oktober 2018), beroperasi tanpa sijil bomba boleh dikenakan denda sehingga RM50,000 atau penjara sehingga 5 tahun atau kedua-duanya. Untuk kesalahan berterusan, denda tambahan sehingga RM100 sehari boleh dikenakan selepas sabitan.

Kesan kepada Perlindungan Insurans

Ini adalah aspek yang ramai tidak sedar: kebanyakan polisi insurans kebakaran dan insurans harta industri mengandungi syarat yang mewajibkan pematuhan kepada semua keperluan undang-undang, termasuk sijil bomba yang sah.

Jika premis anda mengalami kebakaran semasa sijil bomba tamat tempoh, syarikat insurans boleh menolak keseluruhan tuntutan berdasarkan pelanggaran syarat polisi. Ini terpakai walaupun punca kebakaran tiada kaitan dengan isu sijil. Kerugian RM10 juta akibat kebakaran boleh menjadi tanggungan peribadi sepenuhnya kerana sijil pembaharuan RM200 diabaikan.

Untuk operasi yang melibatkan risiko kerosakan jentera, implikasi sijil bomba yang tamat tempoh adalah sama serius.

Perintah Tutup Premis

Pegawai JBPM mempunyai kuasa di bawah Akta 341 untuk mengeluarkan perintah tutup premis yang beroperasi tanpa sijil sah. Ini bermakna operasi terpaksa dihentikan serta-merta sehingga sijil diperolehi.

Kesilapan Lazim dan Cara Elakkan

Kesilapan 1: Tidak Mempunyai Sambungan SPKA

Masalah: Ramai pemohon tidak sedar keperluan SPKA adalah mandatori sejak 2020. Permohonan ditolak serta-merta jika tiada bukti langganan SPKA aktif.

Penyelesaian: Hubungi penyedia perkhidmatan SPKA yang diiktiraf dan pasang sistem sekurang-kurangnya 4-6 minggu sebelum permohonan sijil bomba.

Kesilapan 2: Menunggu Saat Akhir untuk Pembaharuan

Masalah: Memohon pembaharuan kurang dari 30 hari sebelum tamat tempoh, atau lebih teruk, selepas sijil tamat. Ini meletakkan premis dalam risiko beroperasi tanpa sijil sah.

Penyelesaian: Tetapkan peringatan 3 bulan sebelum tamat tempoh. Mulakan proses lebih awal untuk sebarang pembetulan jika diperlukan.

Kesilapan 3: Alat Pemadam Api Tidak Diservis

Masalah: Tag servis tamat atau tiada langsung. Ini adalah penemuan lazim yang menyebabkan pemeriksaan gagal.

Penyelesaian: Jadualkan servis tahunan dengan kontraktor berlesen. Lakukan sekurang-kurangnya sebulan sebelum pemeriksaan dijangka.

Kesilapan 4: Pintu Rintangan Api Dikepung atau Rosak

Masalah: Pintu rintangan api dihalang dari menutup sepenuhnya, penutup pintu (door closer) rosak, atau seal pintu rosak.

Penyelesaian: Periksa semua pintu rintangan api secara berkala. Pastikan tiada halangan dan penutup pintu berfungsi dengan baik.

Kesilapan 5: Tiada Buku Log Keselamatan Kebakaran

Masalah: Tidak ada rekod pemeriksaan berkala, latihan evakuasi, atau penyelenggaraan. Pegawai JBPM memerlukan bukti pengurusan keselamatan berterusan.

Penyelesaian: Wujudkan sistem dokumentasi yang merekod pemeriksaan bulanan peralatan keselamatan, latihan evakuasi kebakaran (sekurang-kurangnya setahun sekali), servis dan penyelenggaraan sistem, dan sebarang insiden atau hampir-insiden.

Kesilapan 6: Pengubahsuaian Premis Tanpa Kelulusan

Masalah: Membuat pengubahsuaian yang mengubah susun atur atau menjejaskan sistem keselamatan kebakaran tanpa memaklumkan JBPM terlebih dahulu.

Penyelesaian: Sebelum sebarang kerja pengubahsuaian, kemukakan pelan cadangan kepada JBPM untuk kelulusan. Sijil bomba baru atau pindaan akan diperlukan selepas kerja siap.

Soalan Lazim

Berapa lama tempoh sah Sijil Perakuan Bomba?

Sijil sah selama 12 bulan (satu tahun) dari tarikh dikeluarkan. Pembaharuan perlu dibuat setiap tahun, dengan permohonan dikemukakan sekurang-kurangnya 30 hari sebelum tarikh tamat.

Apakah sistem SPKA dan mengapa ia wajib?

SPKA (Sistem Pengawasan Kebakaran Automatik) adalah sistem yang menghubungkan penggera kebakaran premis anda terus ke pusat kawalan bomba. Ia membolehkan maklum balas pantas sekiranya berlaku kebakaran. Sejak pindaan 2020, semua premis ditetapkan wajib mempunyai SPKA yang aktif untuk layak mendapat sijil bomba.

Boleh mohon sijil bomba secara dalam talian?

Ya, melalui portal ePremis Bomba (epremis.bomba.gov.my) untuk negeri-negeri tertentu. Namun, pemeriksaan fizikal tetap diperlukan. Semak dengan pejabat JBPM negeri anda untuk ketersediaan perkhidmatan dalam talian.

Berapa yuran pembaharuan sijil bomba untuk kilang?

Untuk kilang standard (tanpa proses berbahaya), yuran pembaharuan adalah RM200. Untuk kilang yang menjalankan proses berbahaya, yuran adalah RM310. Ini adalah yuran rasmi JBPM sahaja, tidak termasuk kos servis peralatan atau langganan SPKA.

Apa berlaku jika pemeriksaan gagal?

Anda akan terima laporan yang menyenaraikan ketidakpatuhan. Anda diberi tempoh sehingga 360 hari untuk mematuhi semua keperluan. Selepas pembetulan dibuat, hubungi JBPM untuk pemeriksaan semula.

Kilang sewa, siapa yang bertanggungjawab untuk sijil bomba?

Bergantung kepada perjanjian sewa. Lazimnya, pihak yang menjalankan operasi (penyewa) bertanggungjawab untuk memastikan sijil bomba sah. Namun, sesetengah perjanjian meletakkan tanggungjawab ini pada tuan tanah. Semak terma perjanjian sewa anda dan jelaskan tanggungjawab secara bertulis.

Berapa kerap perlu buat latihan evakuasi kebakaran?

JBPM mengesyorkan sekurang-kurangnya sekali setahun untuk kebanyakan premis. Premis berisiko tinggi atau dengan bilangan pekerja ramai disyorkan dua kali setahun. Rekod latihan perlu disimpan dalam buku log keselamatan kebakaran.

Apakah penalti lewat membaharui sijil bomba?

Beroperasi dengan sijil tamat tempoh adalah kesalahan di bawah Seksyen 33 Akta 341, yang boleh dikenakan denda sehingga RM50,000 atau penjara sehingga 5 tahun. Selain itu, perlindungan insurans mungkin terjejas.

Senarai Semak Komprehensif

Sebelum Mohon - Sistem dan Peralatan:

• Sistem SPKA dipasang dan aktif
• Pengesahan langganan SPKA diperoleh
• Semua alat pemadam api diservis (tag servis sah)
• Sistem penggera kebakaran diuji dan berfungsi
• Lampu kecemasan diuji dan berfungsi
• Pintu rintangan api menutup dengan betul
• Pintu kecemasan boleh dibuka dari dalam
• Laluan keluar tidak terhalang
• Papan tanda keluar jelas dan menyala
• Sistem sprinkler diuji (jika ada)

Sebelum Mohon - Dokumentasi:

• Borang permohonan lengkap (Borang I untuk baru, Borang III untuk pembaharuan)
• Salinan CCC/CF/TCF (untuk permohonan baru)
• Pelan bangunan diperakukan (untuk permohonan baru)
• Sijil SSM
• Bukti pemilikan atau perjanjian sewa
• Laporan servis sistem keselamatan kebakaran
• Buku log keselamatan kebakaran dikemas kini
• Permit DOSH (jika berkaitan)

Selepas Terima Sijil:

• Semak semua butiran pada sijil betul
• Pamerkan sijil di lokasi jelas dalam prem